Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıs sorunun çözümüne yönelik önerinde artık bir yol haritası olduğunu belirterek, “Çözüme giden yolda kaldırımları doğru döşemeye başladık.” dedi.
“Genel Sekreter’in gelmesinden öncesine göre daha umutluyum” diyen Erhürman, çözümü istediklerini ve çözüme ulaşmak için bu defa farklı bir şey yapılması gerektiğini düşündüklerini, bu defa farklı olacaksa, süreci sonuca yaklaştıracak yöntemlerle yürünmesi gerektiğini söyledi.
Erhürman, sonuç üreteceği önceden güvence altına alınmış bir "5+1" istediklerini dile getirerek, “Sonuç almak istiyoruz, süreç yaşamak değil. O süreçler çok yaşandı.” dedi.
Erhürman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in ilk kez "Bu defa farklı olacak" yaklaşımının metodoloji kelimesinin açıklamalara girmesiyle ete kemiğe büründüğünü de aktardı.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile görüşmesinin ardından bugün Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenledi.
Erhürman, Genel Sekreter Guterres’in heyetiyle birlikte adaya gelişini önemli ve olumlu olarak nitelendirerek, Guterres’in 16 yıl sonra adaya beraberinde BM bürokrasinde üst düzey yetkililerden oluşan bir heyetle gelmesinin, iki eşit lider olarak hem kendisi hem de Rum Yönetimi lideriyle görüşmesinin ve söz konusu görüşmenin Lefkoşa’da yapılmasının önemine vurgu yaptı.
Görüşmelerde, çok somut çıktılar olmamasına rağmen üçlü görüşmeyi olumlu olarak nitelendiren Erhürman, güven yaratıcı önlemler ve metodoloji konusunda bazı adımlar atılmasının önemli olacağını ifade etti.
Erhürman, dokuz yıldır taraflar arasında anlamlı denilebilecek görüşmeler yapılmadığını anımsatarak, artan güvensizliği gidermek amacıyla güven yaratıcı önlemler konusunda bazı olumlu adımlar atmasının gerekliliğine işaret etti.
Bu seferki görüşmelerin farklı olması gerekliliğine vurgu yapan Erhürman, Genel Sekreter'in de aynı şeyi dillendirdiğini kaydetti.
Genel Sekreter’in güven yaratıcı önlemlere yüklediği anlamı gösterdiğini ifade eden Erhürman, Guterres'in Kayıp Şahıslar Komitesi ile İki Toplumlu Teknik Komitelere yönelik gerçekleştirdiği ziyaretlere de dikkat çekti.
-“5+1 konusunda garantörlerle mutabakata varıldı”
Güven yaratıcı önlemler ile metodolojide anlamlı ilerlemenin kaydedilmesinin kendileri için önemli olduğunu ifade eden Erhürman, Genel Sekreter’in yeterli hazırlık yapılması koşuluyla 5+1 konusunda garantörlerle mutabakata varıldığını söylediğini aktardı.
Erhürman, Türkiye Cumhuriyeti ile bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da yakın ve tam bir istişare içinde süreci yürütmeye devam edeceğini de vurguladı.
Genel Sekreter’in “Sonuç odaklı" yaklaşıma özellikle vurgu yaptığını aktaran Erhürman, “Hep şunu söylüyorduk. Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz. 5+1 olsun diye 5+1 istemiyoruz. Ne istiyoruz? 5+1 olacaksa sonuç vereceği güvence altına alınmış, müzakere olacaksa bu defa bizi çözüme ulaştıracak bir müzakere olsun.” şeklinde konuştu.
Erhürman, 5+1’e giden süreçte yapılması gereken hazırlıkların güven yaratıcı önlemlere, metodolojiye ve özlü konulara ilişkin hazırlıkları kapsadığını anlattı.
-“Genel Sekreter’in gelmesinden öncesine göre daha umutluyum”
“Genel Sekreter’in gelmesinden öncesine göre daha umutluyum” diyen Erhürman, BM’nin sürece aktif katkı koymaya hazır olduğunu çok net şekilde ortaya koyduğunu söyledi.
Sonuç üreteceği önceden güvence altına alınmış bir 5+1 istediklerini yineleyen Erhürman, bu toplantının tarihinin belirlenmemiş olmasının güven yaratıcı önlemler konusunda bir motivasyon olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Erhürman, “Sonuç almak istiyoruz, süreç yaşamak değil. O süreçler çok yaşandı.” diyerek, bu defa farklı olacaksa, süreci sonuca yaklaştıracak yöntemlerle yürünmesi gerektiğini ifade etti. Erhürman, Genel Sekreter’in ilk kez bu defa farklı olacak yaklaşımının metodoloji kelimesinin açıklamalara girmesiyle ete kemiğe büründüğünü de aktardı.
Kendisinin görüşmede gündeme getirdiği konuları da açıklayan Erhürman, bunların başında mülkiyet konusunun geldiğini dile getirdi.
Erhürman, mülkiyetle ilgili adli ve yasal süreçlerin iki toplum arasındaki güveni zedelediğini Guterres’e aktararak, hiç arzulamamasına rağmen benzer uygulamaların kuzeyde de Kıbrıslı Rumlara yönelik uygulanabileceğini ancak güven zedeleyici hareketlerden kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Erhürman, karma evliliklerden doğanların vatandaşlık hakkı ile KKTC’de doğan bazı çocukların serbest dolaşım hakkı, spor alanındaki izolasyonlar ve Rum Yönetiminin son dönemdeki silahlanma ve askeri girişimlerini de gündeme getirdiğini söyledi. Erhürman, Genel Sekreter’in de adadaki güvenlik ve riskler konusuna çok özel vurgu yaptığını aktardı.
-“Fitto birkaç gün içinde adada olacak”
Avrupa Birliği (AB) Kıbrıs Özel Temsilcisi Raffaele Fitto’nun birkaç gün içinde adada olacağını, kendisi ve Rum Yönetimi Lideri ile görüşeceğini söyleyen Erhürman, 5+1 masasında AB’nin yer almasının söz konusu olmadığını, geçerli sebepleri olduğunu, ayrıca Kıbrıs Türk halkıyla AB arasında da güven yaratıcı önlemlere ihtiyaç olunduğunu kaydetti.
Erhürman, “Maalesef Kıbrıs Türk halkının AB’ye güvenini sarsacak çok fazla şey yaşandı. Bizim Yeşil Hat Tüzüğü konusunda Doğrudan Ticaret Tüzüğü konusunda ve benzeri pek çok konuda yaşadığımız sıkıntılar var. Bunlar çözüm sürecine yardımcı olabilir mi? Evet olabilir. Yani eğer siz karma evliliklerden doğan çocukların AB vatandaşlığı hakkı konusunda olumlu adımlar atarsanız, Yeşil Hat Tüzüğü’nde yaratılan sıkıntıların kaldırılması konusunda adımlar atarsanız, Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nü yürürlüğe koyarsanız, evet Kıbrıs Türk halkının da en azından izolasyon bazında yaşadığı pek çok sıkıntıyı ortadan kaldırır.” diye konuştu.
Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ ile Rum müzakereci Menelaos Menelau'nun çok sık bir araya geldiklerini, iki liderin de bugünkü toplantıdan “Ev ödevleri” ile çıktıklarını belirten Erhürman, kendisinin de Rum Liderle hafta da bir görüşmeye hazır olduğunu söylediğini aktardı. Erhürman, “Burada bizim göstereceğimiz performans, yeni bir 5+1 sürecinin önünü açacaktır” dedi.
-Sorular… “Genel Sekreter’in bugünkü açıklamasında ifade ettiği fikirlerin ortaya çıkmasından menunum”
Toplantıda gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Erhürman, bir soru üzerine Genel Sekreter’in bugünkü açıklamasının çok açık olduğunu kaydederek, kendilerinden güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve içeriğe ilişkin konularda ilerleme beklediğini belirtti.
Başka bir soru üzerine Erhürman, geçiş döneminin bir fikir olarak bir süredir konuşulan bir şey olduğunu ve metodolojiye bağlantılı konuşulduğunu ancak üzerinde pazarlık yapıldığı anlamına gelmediğini ifade etti.
Erhürman, kendisinin siyaset anlayışında “Ben yaptım” olmadığını belirterek, ancak kendinin de dile getirdiği ve Genel Sekreter’in de bugünkü açıklamasında ifade ettiği fikirlerin ortaya çıkmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Bölgede yaşanan gelişmelere dair bir soruya yönelik Erhürman, Genel Sekreter’in bölgeye ilişkin aktardığı endişelere de değinerek, “Kıbrıs sorununun çözümü aslında sadece Kıbrıs'ta değil bölgede de kalıcı barışın, kalıcı istikrarın çok temel bir anahtarıdır. Tam tersten düşünürsek de bölgede kalıcı barış ve istikrar olmazsa Kıbrıs'ta kalıcı barış ve istikrara ulaşmamız da son derece zordur.” dedi.
Erhürman, bölgedeki enerji ve güvenlik denklemine de değinerek, Kıbrıs, Türkiye ve Yunanistan'ın elektrikte enterkonnekte haline getirilmesi, karşılıklı bağımlılık üzerinden kalıcı barış ve istikrara hizmet edilmesi gerektiği görüşünü ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Erhürman, 5+1’e güven yaratıcı önlemlerde ve metodolojide mesafe kat edilerek gidilmesinin önemini yineledi.
Genel Sekreter’in görev süresi dolmadan 5+1 ihtimalinin düşük olmadığına dikkat çeken Erhürman, Guterres döneminde 5+1 olmasa bile Guterres’in dosyasını kendisinden sonra göreve gelene aktaracağını kaydetti.
Erhürman, Genel Sekreter’in adaya somut bir yol haritası çıkarmak için geldiğini ancak ortada bir plan olmadığını söyleyerek, “ Yazılı hiçbir metin, plan yok. Birtakım fikirler konuşuldu.” dedi.
Şu an Kıbrıs sorunun çözümüne yönelik ortaya konulan yol haritasının en doğru yol haritası olduğu görüşünü paylaşan Erhürman, “Bunun hiçbir garantisi yok. Ama çözüme giden yolda kaldırımları doğru döşemeye başladık. Ama bu kaldırımlar bizi çözüme mi taşır? Yoksa kaldırımların bir yerinde yolda mı kalırız? Bunun şu anda bir garantisi yok.” dedi.
